TERUG     HOME

Alî Abderraziq (Egypte)

Alî Abderraziq (1888-1966), professor theologie aan de Al-Azhar Universiteit (Cairo) en rechter aan het islamitische Tribunaal van Mansourah. Hij studeerde aan de Al-Azhar Universiteit en aan de in 1907 opgerichte Nationale Universiteit van Egypte.

In 1925, kort na de opheffing van het Kalifaat door de Turkse nationalisten, schreef Abderraziq zijn belangrijkste werk,  L’islam et les fondements du pouvoir (De islam en de beginselen van de macht), dat wordt beschouwd als het begin van een geweldige ommekeer in het Arabische en islamitische denken van de twintigste eeuw. De visie van Ali Abderraziq mondde uit in de erkenning door moslims van de scheiding van religie en politiek.

Volgens Abderraziq is het kalifaat een menselijk maaksel dat zich niet verdraagt met de wereldwijde religieuze gemeenschap van moslims (oemma), met uitzondering misschien van de vroegste periode. In feite legitimeert de islam noch een kalifaat, noch enige andere vorm van islamitische staat omdat een dergelijk concept nooit heeft bestaan, zelfs niet in de eerste tijd van de moslimgemeenschap. De profeet is een spirituele gids en geen wereldlijk heerser. Geen enkel religieus principe verbiedt de moslims om een staat in te richten op basis van moderne staatkundige principes, zoals de scheiding der machten.

Dit standpunt kwam hem op scherpe kritiek van traditionalisten te staan, maar gek genoeg ook van politici van de liberale Wafd-partij. Hij werd door het universiteitsbestuur ter verantwoording geroepen en zijn lectoraat werd ingetrokken. Pas in 1947 werd hij gerehabiliteerd.Tot Nasser in 1952 de monarchie ten val bracht maakte hij deel uit van de Egyptische regering.

(Bronnen: Bibliomonde, Olivier Camy, Islam and Democracy)

Internet:

Tune into the “new conscience of Islam”

Interview by Sophie Boukhari, UNESCO Courier journalist, Nov. 2001

Eliane Ursula Ettmueller: Islam and Democracy, in: Astrolabio. Revista internacional de filosofía, 2006/3

This paper proposes a short apprehension of the reflections of one of the most important progressive Islamic scholars, the Egyptian theologian Ali Abderraziq. It focuses on his work about Islam and the Fundamentals of Power, published in 1925. The main purpose is to allow a more sophisticated view of Islamic political thought and to show that there are roots and possibilities for an endogen democratic evolution and secularization progress coming from within Islamic dogma.

Publicaties:

Ali Abderraziq: L'islam et les fondements du pouvoir

Traduit de l'Arabe par Abdou Filali-Ansary

Éditions La Découverte/CEDEJ, Paris, 1994

180 blz., € 18,20, ISBN 2-7071-2300-5