TERUG     HOME

Muhammad Iqbal (India/Pakistan)

Volgens Muhammad Iqbal (1873-1938) komt niemand de absolute, onfeilbare autoriteit op interpretatie van de Qor'aan en de Soenna toe, maar is wat voor een bepaalde gemeenschap (begrensd door tijd en plaats) als juiste interpretatie geldt, afhankelijk van de opvattingen van een meerderheid van die gemeenschap en van degenen met kennis. Daarbij waarschuwt hij overigens voor het domweg opzij zetten van de opvattignen van de grote geleerden van de afgelopen 1400 jaar.

Nadat het proces van openbaring met de dood van Mohammed is voltooid, zijn volgens Iqbal de zintuigelijke waarneming en de rede de enige bronnen van kennis om Gods wil, zoals neergelegd in de Qor'aan en de Soenna, te kunnen begrijpen en om te komen tot verbetering van onze leefomstandigheden. Hij verafschuwde de neiging van veel moslims om, vanwege wrok over het koloniale verleden, de moderne wetenschap als 'westers' (en dus anti-islamitisch) te verwerpen en terug te grijpen op religieuze waarden uit het verleden als enige remedie voor sociale misstanden. Hij bekritiseerde zowel traditionele geleerden als soefi's die volgens hem ieder op hun eigen wijze de islam ten eigen bate aanwendden en gewone gelovigen het recht op een persoonlijke relatie met God ontzegden.

Een andere unieke bijdrage van Iqbal aan het hedendaagse islamitische denken is de verbinding van moderne wetenschap met een 'Godsbesef' dat hij beschouwde als meer dan enkel geloof in God. Hij vergeleek de moderne natuurwetenschappen met het zoeken naar een soort intimiteit met God, een soort mystieke queeste door middel van gebed, waardoor onze innerlijke waarneming voor het bovennatuurlijke kan worden geoefend. In een later stadium van zijn leven ging hij de puur spirituele dimensie van de klassieke soefi's, vooral Maulana Rumi, veel meer waarderen en erkende hij de superieure waarde van mystiek inzicht in relatie tot de inzichten van de rede.

Iqbal begon zijn geestelijke ontwikkeling als filosoof, werd vervolgens een dichter en een cultuur-politiek activist. Tegen het eind van zijn leven richtte hij zich steeds meer op de mystieke traditie van het soefisme, op grond waarvan sommige van zijn bewonderaars hem een mysticus noemen.

O hart, leer van een bloemknop het geheim van het leven.
Het is één en dezelfde liefde die alles verbindt:
Groeiend vanuit de donkere aarde
Richt ze de blik naar de zonnestralen. 

Publicaties:

The Reconstruction of Religious Thought in Islam (1930) 
Lahore, 1971, ISBN: 0 6861 8482 3

Webversie

Over Iqbal:

Mustansir Mir: Iqbal
Londen, I.B. Tauris, 2006, ISBN 1 84511 094 3

Mustansir Mir: Tulip in the desert, a selection of the poetry of Muhammad Iqbal 
Londen, C. Hurst & Co., 1990/2000, ISBN 0 7735 2037 6

Internet:

Allama Mohammad Iqbal - Poems & Works (YesPakistan.com)

Muhammad Iqbal (Muslimphilosophy.com) (linkfix 6/3/07)

Wikipedia (NL)